FAQ

Centrum Unijnych Projektów Transportowych, czyli CUPT, to państwowa jednostka budżetowa, która od 2007 roku wspiera przygotowanie i realizację inwestycji transportowych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. CUPT działa w obszarach takich jak transport drogowy, kolejowy, lotniczy, morski, śródlądowy, intermodalny, publiczny, bezpieczeństwo transportu oraz zrównoważona mobilność. Więcej na cupt.gov.pl

Misją CUPT jest efektywne wspieranie rozwoju nowoczesnego, bezpiecznego, dostępnego i bardziej ekologicznego transportu w Polsce poprzez sprawne wykorzystywanie Funduszy Europejskich. Celem Centrum jest racjonalne i efektywne wykorzystanie środków UE przeznaczonych na dofinansowanie projektów transportowych do 2029 roku.

Efekty projektów wspieranych przez CUPT są widoczne w codziennym życiu: w nowocześniejszych drogach, pociągach, dworcach, autobusach, tramwajach, portach czy rozwiązaniach zwiększających bezpieczeństwo podróży. Inwestycje transportowe wspierane przez Fundusze UE wpływają na komfort, bezpieczeństwo, dostępność i ekologiczność transportu w Polsce.

CUPT podlega Ministrowi Infrastruktury oraz Ministrowi Funduszy i Polityki Regionalnej. Pracami Centrum kieruje dyrektor Joanna Lech.

Finansowanie CUPT pochodzi w głównej mierze ze środków unijnych, a działalność regulują obowiązujące przepisy prawa RP.

Siedziba CUPT mieści się w Warszawie przy Placu Europejskim 2 w budynku Warsaw Spire C. Biuro jest czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 8:15–16:15.

CUPT kompleksowo wspiera beneficjentów w przygotowaniu i realizacji projektów transportowych finansowanych ze środków europejskich. Obejmuje to m.in. ocenę wniosków o dofinansowanie, podpisywanie i obsługę umów, monitorowanie realizacji projektów, rozliczanie wydatków oraz wspieranie beneficjentów na kolejnych etapach inwestycji.

CUPT wspiera projekty z wielu obszarów transportu: drogowego, kolejowego, lotniczego, morskiego, śródlądowego, intermodalnego, publicznego, a także inwestycje dotyczące bezpieczeństwa oraz zrównoważonej mobilności.

Za spełnienie kryteriów rankingujących przyznajemy odpowiednią liczbę punktów. Co ważne: brak otrzymania punktów przy niektórych kryteriach nie wyklucza wniosku z dalszego procedowania.

W obecnej perspektywie finansowej CUPT odpowiada za wdrażanie programów:

• Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027
• Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
• Instrumentu „Łącząc Europę” CEF2 2021–2027.

Dodatkowo wspiera realizację Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

FEnIKS, czyli Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027, to jeden z kluczowych programów wspierających m.in. inwestycje transportowe. Jest to jednocześnie jeden z głównych programów Funduszy Europejskich obsługiwanych przez Centrum.

Wsparcie może dotyczyć m.in. kolei, dróg i bezpieczeństwa ruchu drogowego, transportu miejskiego, morskiego i śródlądowego, intermodalnego, pozamiejskiego, lotniczego oraz projektów związanych z dronami. Na stronie głównej CUPT prezentowane są wartości wsparcia według obszarów, m.in. kolejowego, drogowego, miejskiego, morskiego i intermodalnego.

Dofinansowanie do inwestycji przyznawane jest przez CUPT w drodze naborów. Każdy nabór dotyczy określonego obszaru interwencji zgodnego z danym programem Funduszy Europejskich.

Centrum Unijnych Projektów Transportowych ogłasza nabory w oparciu o regulamin zatwierdzany przez MFiPR oraz kryteria przyjęte przez właściwy komitet monitorujący.

Nabory niekonkurencyjne są kierowane do określonego wnioskodawcy i polegają na sprawdzeniu zgodności projektu z założeniami programu. Najczęściej takie nabory dotyczą wybranych projektów strategicznych, np. związanych z infrastrukturą kolejową.

Nabory konkurencyjne są otwarte dla wielu podmiotów, a wsparcie otrzymują najwyżej ocenione projekty, wybrane na podstawie kryteriów i punktacji.

Podstawą oceny jest system punktowy. Każdy z napływających do CUPT wniosków jest oceniany pod kątem spełniania określonych obowiązkowych kryteriów.

W drugim etapie – spośród projektów spełniających wszystkie wymagania formalne – przyznawane są punkty, które pozwalają stworzyć końcową listę rankingową.

CUPT stosuje jasno określone kryteria, wieloetapową ocenę oraz zasady bezstronności. W naborach konkurencyjnych podstawą oceny jest system punktowy, a kryteria są publikowane w dokumentacji konkursowej dostępnej dla wszystkich wnioskodawców.

Tak. CUPT publikuje kryteria oceny w dokumentacji konkursowej, a po ogłoszeniu naboru konkurencyjnego co do zasady organizuje szkolenia dotyczące dokumentacji i kryteriów. Pytania zadawane w trakcie naboru są obsługiwane przez dedykowany adres e-mail, a odpowiedzi publikowane na stronie internetowej, aby zapewnić równy dostęp do informacji.

Za przyjęcie listy kryteriów wyboru projektów odpowiadają komitety monitorujące poszczególne programy Funduszy Europejskich, działające przy Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.

Liberalizacja rynku kolejowych przewozów dalekobieżnych oznacza przygotowanie nowego modelu organizacji międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych po 2030 roku. Zmiany wynikają m.in. z konieczności dostosowania polskiego rynku do unijnych wymogów, w tym tzw. IV Pakietu Kolejowego.

Liberalizacja to otwarcie rynku na konkurencję, czyli umożliwienie świadczenia przewozów pasażerskich na trasach dalekobieżnych przez różnych przewoźników.

Już dziś część przewozów dalekobieżnych w Polsce obsługiwana jest na zasadach stricte komercyjnych – bez wsparcia finansowego Skarbu Państwa (poza zwrotem kosztów honorowania ulg ustawowych). Kolejni przewoźnicy, zarówno obecni już w Polsce, jak i dotychczas nieobecni na polskim rynku, uzyskują decyzje o tzw. otwartym dostępie i planują rozwój połączeń komercyjnych realizowanych wyłącznie na swój rachunek ekonomiczny i swoje ryzyko.

Jednocześnie w dalszym ciągu rola dalekobieżnych przewozów współfinansowanych ze środków publicznych jest bardzo duża.

W 2030 r. mija termin, do którego Polska może realizować takie przewozy, ważne społecznie, w formule bezpośredniego powierzenia.

Od 2030 r. Polska ma, co do zasady, obowiązek organizacji przewozów kolejowych ważnych społecznie, tzw. przewozów użyteczności publicznej, przy wykorzystaniu operatorów kolejowych wybranych w konkurencyjnej procedurze przetargowej.

Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT), działając w imieniu i na rzecz Ministra Infrastruktury, wspiera przygotowanie nowego modelu wyboru operatorów i świadczenia usług użyteczności publicznej w pasażerskich kolejowych przewozach międzywojewódzkich i międzynarodowych.

Proces ten opiera się na analizach, konsultacjach z rynkiem i zasadzie transparentności, a jego celem jest kolej bardziej dostępna, niezawodna i lepiej odpowiadająca na potrzeby pasażerów.

Tak, jednak konieczne są do tego zmiany ustawowe.

Obecnie CUPT przygotowuje się do realizacji zadań związanych z organizacją międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych, wspierając Ministra Infrastruktury w tym procesie.

Po wejściu w życie zmian ustawowych, CUPT będzie realizował zadania organizatora kolejowych przewozów dalekobieżnych w transporcie zbiorowym.

Nie. Przepisy wspólnotowe zobowiązują państwa unijne m.in. do:

• zapewnienia możliwości świadczenia przewozów komercyjnych – Polska już dziś realizuje ten obowiązek,
• organizacji rynku usług użyteczności publicznej przy zachowaniu konkurencyjnych trybów wyboru operatorów przewozów ważnych społecznie.

Proces projektowania nowego modelu organizacji przewozów użyteczności publicznej jest nadal w toku.

Przed wdrożeniem nowych rozwiązań niezbędne jest przeprowadzenie szeregu działań przygotowawczych, w tym:

• przyjęcie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie planu zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego w międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym (tzw. Nowego Planu Transportowego),
• ogłoszenie zamiaru udzielenia zamówienia,
• przygotowanie i przeprowadzenie postępowań przetargowych,
• a następnie zawarcie stosownych umów.

Wstępne konsultacje rynkowe (WKR) są przewidzianym w art. 84 ustawy – Prawo zamówień publicznych etapem przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym przed jego wszczęciem.

Ich celem jest przygotowanie postępowania oraz poinformowanie wykonawców o planach i wymaganiach zamawiającego.

W ramach WKR zamawiający pozyskuje informacje i opinie od uczestników rynku, które pozwalają przygotować dokumentację przetargową z uwzględnieniem uwarunkowań rynkowych, rozpoznać możliwości rynku oraz ograniczyć ryzyka związane z realizacją zamówienia.

Warunki udziału w WKR zostały określone w „Ogłoszeniu o WKR” opublikowanym w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Infrastruktury, CUPT oraz na stronie cupt.gov.pl. a także w Tenders Electronic Daily (TED) – elektronicznym suplemencie do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej.

Termin składania zgłoszeń do udziału w WKR upłyną 26.06.2026 r.

Do udziału w WKR mogły zgłaszać się podmioty zainteresowane udziałem w konsultacjach, spełniające warunki określone w ogłoszeniu o WKR.

Udział w WKR jest dobrowolny i nie zobowiązuje do ubiegania się o udzielenie zamówienia ani do udziału w przyszłym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Jednocześnie CUPT zachęca wszystkich zainteresowanych rozwojem rynku kolejowego do dołączenia do Forum Otwarta Kolej oraz udziału w organizowanych przez CUPT spotkaniach i wydarzeniach.

Nie. Udział w WKR, nie daje żadnych preferencji w przyszłym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Wszystkie zainteresowane podmioty będą miały taki sam dostęp do informacji i dokumentów oraz takie same możliwości ubiegania się o zamówienie.

WKR są prowadzone zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, równego traktowania uczestników i przejrzystości.

Nie. Uczestnicy WKR mają prawo zastrzec informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa lub dane handlowe podlegające ochronie.

Konsultacje mają służyć zebraniu wiedzy potrzebnej do przygotowania postępowania, a nie ujawnianiu wrażliwego know-how.

Jeżeli uczestnik WKR przekaże informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, podlegają one ochronie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

CUPT prowadzi działania informacyjne i współpracuje zarówno z branżą kolejową, jak i samorządami, środowiskiem naukowym czy organizacjami pozarządowymi.

W ramach tych działań CUPT powołało w 2025 r. „Forum Otwarta Kolej” oraz uruchomiło stronę internetową otwartakolej.cupt.gov.pl.

W ramach tej inicjatywy eksperci CUPT organizują spotkania w formie śniadań eksperckich, warsztatów, a także prowadzą Sieć Ekspertów i Obserwatorów Forum Otwartej Kolei.

Wszystko po to, aby pozyskać wiedzę i doświadczenia uczestników rynku, które pozwolą przygotować rozwiązania uwzględniające uwarunkowania rynkowe, sprzyjające efektywnej realizacji usług publicznego transportu kolejowego.

Celem zmian jest stworzenie bardziej efektywnego i lepiej dopasowanego systemu kolejowych przewozów dalekobieżnych po 2030 roku, w szczególności usług użyteczności publicznej współfinansowanych przez Skarb Państwa.

Z perspektywy pasażera korzystającego z tych przewozów dobrze przygotowane kontrakty i większa konkurencyjność rynku mają przełożyć się m.in. na:

• wyższy komfort podróży,
• stabilną ofertę przewozową,
• lepszą dostępność połączeń
• oraz większą niezawodność rozkładów jazdy.

Nowy model pozwoli także na lepsze monitorowanie i kontrolowanie realizowanej usługi i samej umowy, co przełoży się na poprawę oferty dla pasażerów i lepszą dostępność transportu.