Światowy Dzień Zdrowia to dobry moment, by podkreślić, że inwestycje transportowe przekładają się bezpośrednio na spadek liczby ofiar wypadków drogowych dzięki lepszej infrastrukturze i systemom zarządzania ruchem, ale też na poprawę jakości życia.

Ekologiczny transport a czystsze powietrze

Jakość powietrza to priorytet Światowej Organizacji Zdrowia – i jeden z kluczowych obszarów wpływu inwestycji transportowych. W UE właśnie ten sektor jest odpowiedzialny za ponad 25% emisji gazów cieplarnianych, z czego 73% pochodzi z pojazdów drogowych.^{Przypis 1}

Dzięki środkom z Funduszy Europejskich i Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Polska realizuje największy program czystego transportu miejskiego w swojej historii. Łącznie na ten cel nasz kraj otrzymał 9,3 mld złotych, z czego już wykorzystaliśmy ponad 83%, czyli 7,8 mld zł.

Fundusze Europejskie finansują projekty, które mają ogromny wpływ na popularyzację ekologicznego stylu życia:

• Rozwój transportu elektrycznego i wodorowego w polskich miastach – autobusy zeroemisyjne to jedno z największych wdrożeń w UE.
• Nowe linie tramwajowe, bezemisyjny transport regionalny i rozwój centrów przesiadkowych zachęcają mieszkańców do aktywnej mobilności.
• Przenoszenie ruchu z samochodów na kolej i transport zbiorowy zmniejsza emisje, hałas i poprawia jakość przestrzeni miejskiej.

Ekologiczny transport publiczny – kolejowy i miejski – charakteryzuje się nawet 9‑krotnie niższą emisją CO₂ w porównaniu z transportem indywidualnym, co przekłada się na redukcję chorób układu oddechowego i sercowo‑naczyniowego.

Infrastruktura, która zmniejsza liczbę wypadków

Unijne środki wspierają budowę, modernizację i przebudowę dróg krajowych, obwodnic oraz systemów ITS, poprawiając bezpieczeństwo uczestników ruchu w tym m.in. likwidację tzw. czarnych punktów.

• Projekty drogowe finansowane z FEnIKS obejmują budowę i modernizację dróg krajowych, w tym obwodnic, które zmniejszają ryzyko wypadków w obszarach zabudowanych.
• Zastosowanie systemów zarządzania ruchem oraz ITS w miastach – kwalifikowanych w ramach naborów FEnIKS – wpływa na redukcję kolizji i poprawę bezpieczeństwa pieszych.

A efekty? W 2025 roku Komisja Europejska poinformowała, że nasz kraj jest na dobrej drodze do osiągnięcia celu ograniczenia liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych o 50 % do 2030 r. Wg danych Eurostatu od 2019 r. zanotowaliśmy spadek o 43 proc.^{Przypis 2}

Zamiast „średniaka”, Polska stała się w ostatnich latach europejskim prymusem pod względem tempa poprawy bezpieczeństwa. Choć wciąż gonimy kraje takie jak Szwecja czy Dania w liczbach bezwzględnych, to w kategorii dynamiki spadku liczby ofiar jesteśmy w ścisłej czołówce Unii Europejskiej.

Wygląda na to, że wykonaliśmy gigantyczny skok. W latach 2019–2024 odnotowaliśmy spadek liczby ofiar śmiertelnych o 35%, co było najlepszym wynikiem w całej UE (przy unijnej średniej wynoszącej zaledwie ok. 12%). Jeszcze lepiej wyglądają dane za rok 2025, kiedy liczba ofiar spadła do rekordowo niskiego poziomu 1 651 osób. To oznacza, że w ciągu dekady zredukowaliśmy liczbę tragedii na drogach niemal o połowę. Za ten bezprecedensowy postęp Polska otrzymała prestiżową nagrodę PIN Award, nazywaną „Oscarem bezpieczeństwa drogowego”.^{Przypis 3}

 Dostępność transportu to inwestycja w zdrowie społeczne

Modernizacja dworców kolejowych – m.in. w Otwocku, Dęblinie, Skierniewicach czy Koluszkach – zwiększa dostępność transportu publicznego dla osób starszych i z niepełnosprawnościami poprzez wdrażanie standardów TSI PRM.

Nowoczesne węzły przesiadkowe, parkingi P&R oraz systemy ITS poprawiają komfort podróży i sprzyjają wybieraniu ekologicznych form mobilności.

Bezpieczeństwo na torach potwierdzone liczbami

W transporcie kolejowym również przesunęliśmy się do ligi najbezpieczniejszych państw. Miernik wypadkowości, czyli liczba zdarzeń na milion przejechanych kilometrów, wynosi u nas obecnie ok. 1,7, co stawia nas w europejskiej czołówce stabilności i przewidywalności systemu. Co niezwykle ważne, statystyki z Twoich linków i najnowszych raportów UTK za 2024/2025 rok^{Przypis 4} pokazują realny spadek liczby wypadków na przejazdach kolejowych. Dzięki likwidacji kolizyjnych skrzyżowań i budowie wiaduktów, liczba groźnych incydentów w tych miejscach systematycznie maleje, co czyni polską kolej jednym z najbardziej godnych zaufania środków transportu w regionie.

Edukacja w służbie bezpieczeństwa

W projektach transportowych finansowanych z UE przewidziano także programy edukacyjne promujące odpowiedzialne i bezpieczne korzystanie z infrastruktury, w tym rowerowej, pieszej i transportu zbiorowego. Najbardziej rozpoznawalną inicjatywą jest kampania edukacyjna Urzędu Transportu Kolejowego „Kolejowe ABC”.

Strategiczne wsparcie z UE

Ten awans do europejskiej elity „bezpiecznych” nie jest dziełem przypadku, ale wynikiem miliardowych inwestycji wspieranych przez fundusze unijne. Programy takie jak FEnIKS, POIiŚ oraz środki z KPO pozwoliły na sfinansowanie konkretnych rozwiązań:

• Bezpieczna infrastruktura: Tysiące kilometrów nowych dróg ekspresowych odseparowało ruch szybki od pieszego.
• Doświetlenie przejść: Nowoczesne oświetlenie tysięcy „zebr” sprawiło, że piesi stali się widoczni z dużej odległości.
• Zakup sprzętu: BRD to też zakup nowoczesnego sprzętu dla strażaków i dla celów ratownictwa medycznego.
• Nowoczesna kolej: Systemy automatycznego hamowania pociągów (ERTMS) i modernizacja torowisk wyeliminowały błędy ludzkie na kolei.
• Działania edukacyjne: Liczne kampanie edukacyjne dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Profilaktyka jest znacznie mniej kosztowna niż leczenie.

Dzięki Funduszom Europejskim Polska realizuje największe w historii inwestycje, które poprawiają bezpieczeństwo i warunki życia obywateli – także w kontekście zdrowia. Transport wpływa na jakość powietrza, liczbę wypadków, dostępność usług zdrowotnych oraz poziom aktywności fizycznej mieszkańców. Dzięki Funduszom Europejskim Polska realizuje największe w historii inwestycje, które poprawiają bezpieczeństwo i warunki życia obywateli – także w kontekście zdrowia.